Suriye Geçiş Hükümeti ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi arasında varılan düzenleme kapsamında 400 Kürt ailenin Êfrin’e dönüşü için sınırlı bir kapı aralandı. Ancak yıllar sonra evlerine dönen aileleri büyük ölçüde harap olmuş evler, işgal edilmiş mülkler ve kaybolan tapular bekliyor.
400 Kürt aile için dönüş kapısı aralandı
Suriye Geçiş Hükümeti ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi arasında yürütülen görüşmeler sonucunda 400 Kürt ailenin Êfrin’e dönmesine izin verildi. Özellikle son dönemde Şehba bölgesinde yaşayan yerinden edilmiş Êfrinlilerin karşı karşıya kaldığı güvenlik ve barınma sorunları nedeniyle geri dönüş için bazı düzenlemeler yapıldı.
Ancak geri dönen ailelerin büyük bir kısmı evlerinin yıkıldığını ya da başkaları tarafından kullanıldığını söylüyor.
2018’den bu yana süren zorunlu göç
Türkiye’nin 20 Ocak 2018’de “Zeytin Dalı Harekâtı” adıyla başlattığı askeri operasyon sonrası Êfrin’de yaşayan yüz binlerce sivil Kürt bölgeyi terk etmek zorunda kaldı. Operasyonun ardından kent Türkiye destekli silahlı grupların kontrolüne geçti.
Çatışmalar ve bombardıman nedeniyle yerinden edilen birçok aile Şehba, Tel Rıfat ve Halep çevresine göç etti. Aradan geçen yıllara rağmen yerinden edilen Êfrinlilerin büyük bölümü hâlâ evlerine dönemedi.
Evler ve araziler el değiştirdi
Bölgeye dönen bazı aileler, evlerine ve tarım arazilerine başkaları tarafından el konulduğunu belirtiyor. Yerel kaynaklara göre bazı evler bölgeye sonradan yerleştirilen aileler tarafından kullanılıyor, bazıları ise tamamen boşaltılarak yağmalandı.
Uluslararası insan hakları örgütleri de geçmiş yıllarda yayımladıkları raporlarda bölgede zorla mülkiyet devri, yağma ve keyfi tutuklamalar gibi uygulamalara dikkat çekmişti.
“Evimizde hiçbir şey kalmamış”
Mareskê köyünden Abdulkadir Halil, yıllar sonra döndüğü evinin harap olduğunu söyledi. Rûdaw’a konuşan Halil, evdeki eşyaların yanı sıra kapı, pencere ve elektrik kablolarının bile sökülüp götürüldüğünü ifade etti.
Halil yaşadıklarını şöyle anlattı:
“Evimde hiçbir şey kalmamış. Yatak odası, mutfak eşyaları, televizyon, buzdolabı… Her şeyi götürmüşler. Elektrik kablolarını sökmüşler, su musluklarını bile çıkarmışlar. Şimdi ev boş ama onu onaracak imkânım yok.”
Birçok aile hâlâ geri dönemedi
Bölgede başlayan geri dönüşler ise oldukça sınırlı. Yerel anlaşmalar sonucunda bazı köylere az sayıda ailenin dönmesine izin veriliyor.
Ancak mülkiyet sorunlarının sürmesi ve güvenlik endişeleri nedeniyle yüz binlerce Êfrinli hâlâ Şehba, Halep ve Qamişlo çevresinde yaşamını sürdürüyor. Geri dönüşlerin ise parça parça ve kırılgan bir şekilde devam ettiği belirtiliyor.
