ABD ve İsrail’in düzenlediği saldırıda hayatını kaybettiği bildirilen İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in ardından ülkenin yeni lideri belli oldu. İran Uzmanlar Meclisi, Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in ezici çoğunlukla İran İslam Cumhuriyeti’nin yeni lideri olarak seçildiğini açıkladı.
İran’da yeni liderin seçimini yürüten Uzmanlar Meclisi tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney, üyelerin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak seçilmiş ve ilan edilmiştir” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada ayrıca, ABD ve İsrail saldırılarına rağmen lider seçim sürecinin yoğun ve dikkatli bir değerlendirme sonucunda olağanüstü oturumda tamamlandığı belirtildi.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları
İsrail ve ABD’nin, Tahran ile Washington arasında müzakereler devam ederken 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri saldırı başlattığı bildirildi.
İran ise saldırılara karşılık olarak İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerindeki hedeflere saldırılar düzenledi.
Saldırılarda İran’ın dini lideri Ali Hamaney ile birlikte çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Mücteba Hamaney kimdir?
Mücteba Hamaney, 8 Eylül 1969’da İran’da doğdu. 2026 yılında hayatını kaybeden İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in oğludur.
Lise eğitiminin ardından ilahiyat eğitimi alan Mücteba Hamaney, ilk dini eğitimini babası Ali Hamaney ve din adamı Mahmud Haşimi Şahrudi gibi isimlerden aldı.
1999 yılında Kum kentinde medrese eğitimine devam eden Hamaney, burada dini eğitimini sürdürdü. Diğer kardeşlerine kıyasla kamuoyunda daha az görünmesine rağmen zamanla İran’daki dini ve siyasi çevrelerde etkili isimlerden biri olarak öne çıktı.
Resmi bir kamu görevi bulunmayan Mücteba Hamaney’in özellikle 2000’li yıllardan itibaren liderlik çevresinde etkisini artırdığı ve dini liderlik ofisi içinde önemli bir konuma geldiği değerlendiriliyor.
Ayrıca İran Devrim Muhafızları ve güvenlik kurumlarıyla yakın ilişkiler kurduğu da sıkça dile getiriliyor.
Uzmanlar, 2024 yılında helikopter kazasında hayatını kaybeden eski İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi’nin ardından Mücteba Hamaney’i İran’daki olası lider adayları arasında gösteriyordu.
İran liderinin yetkileri
İran’da seçimle iş başına gelen Cumhurbaşkanı sınırlı yetkilere sahipken, “liderlik makamı” devletin en üst otoritesi olarak kabul ediliyor.
“Rehber” olarak adlandırılan dini lider:
İran Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanıdır
İç ve dış politikada son sözü söyleyen mercidir
Devlet kurumları üzerinde geniş yetkilere sahiptir
İran lideri, 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu meclis üyeleri halk tarafından 8 yılda bir yapılan seçimlerle belirleniyor.
