ABD Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump döneminde bazı ithalat ürünlerine getirilen ek gümrük vergilerinin hukuka uygun olmadığına karar verdi. Kararda yürütme organının yetki sınırlarına dikkat çekilirken, söz konusu tarifelerin yeterli yasal temele dayanmadığı belirtildi.
Mahkeme, uygulanan vergilerin iptal edilmesine hükmetti ancak bugüne kadar tahsil edilen paraların nasıl geri ödeneceğine ilişkin sürecin alt mahkemeler tarafından yürütülmesine karar verdi. Bu gelişme, şirketlerin bireysel başvurularla iade talep etmesinin önünü açtı.
İlk dava FedEx’ten
Kararın ardından ilk somut adım lojistik devi FedEx’ten geldi. Şirket, New York’taki ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne başvurarak iptal edilen tarifeler kapsamında ödediği tüm vergilerin eksiksiz şekilde iadesini talep etti. Başvuruda, hukuka aykırı olduğu belirlenen uygulamanın şirket üzerinde ciddi mali yük oluşturduğu savunuldu.
Talep edilen miktar açıklanmadı ancak sektör temsilcileri, özellikle büyük ithalat hacmine sahip firmalar için söz konusu vergilerin milyarlarca dolarlık maliyet yarattığını ifade ediyor.
Küresel şirketleri de ilgilendiriyor
Uzmanlara göre karar yalnızca FedEx’i değil, aynı dönemde benzer tarifelere tabi olan çok sayıda uluslararası şirketi de etkileyebilir. FedEx’in davasının emsal teşkil etmesi halinde başka şirketlerin de geri ödeme talebiyle mahkemelere başvurması bekleniyor.
Mahkemelerin iade yönünde karar vermesi durumunda ABD hazinesinden milyarlarca dolarlık ödeme yapılması gündeme gelebilir. Bu nedenle süreç yalnızca hukuki değil, ekonomik ve siyasi sonuçları açısından da yakından takip ediliyor.
Süreç uzun sürebilir
Yüksek Mahkeme’nin iptal kararı iadenin otomatik yapılacağı anlamına gelmiyor. Şirketlerin tek tek dava açarak hak talebinde bulunması gerekiyor. FedEx’in başvurusu bu sürecin başlangıcı olarak görülürken, benzer davaların önümüzdeki dönemde artması bekleniyor.
Uzmanlar, iade sürecinin aylar hatta yıllar sürebileceğini belirtiyor. Kararın ardından Washington yönetiminin ticaret politikalarında nasıl bir adım atacağı ise merak konusu.
